Hoe verzamel je zand?

Als je zand wil gaan verzamelen, denk dan eerst na over het soort verzameling dat je wilt hebben. Zo verzamelen sommige mensen alleen zand dat enige culturele of historische betekenis heeft, terwijl anderen zand verzamelen op een meer informele manier door alleen de zanden te bewaren van plekken waar je zelf geweest bent als een aandenken. Weer andere mensen benaderen het verzamelen van zand vanuit een geografisch oogpunt. Dan is er ook nog een grote groep verzamelaars die zand verzamelen uit geologische interesse. Dan heb je nog een andere groep waartoe ikzelf behoor die alle soorten zand verzameld.

Dit zegt Wikipedia over zand verzamelen:

In de Engelse taal noemt men een zandverzamelaar arenophile of psammophile. De meeste zandverzamelaars ordenen hun verzameling op basis van vindplaats. Het meeste zand heeft zelf geen financiële waarde, de verzamelaar heeft vooral kosten aan het opbergen van zijn monsters, en eventueel aan het verzenden van zand tijdens een ruil. Ruilen kan bijvoorbeeld op een mineralenbeurs, maar veel verzamelaars maken ook gebruik van het internet om nieuwe monsters te bemachtigen. De vindplaats van het zand is bij een ruil van groot belang, evenals de hoeveelheden die worden uitgewisseld.

De term psammofiel wordt ook gebruikt voor organismen – zowel dieren als planten – die gedijen in zandige bodems.

Leuke link
Stichting Geologische Activiteiten - Zand

Hoe kom je aan zand?
Je kunt zand meenemen van een wandeling langs het strand of bijvoorbeeld een rivier of waar dan ook. Verdiep je wel een beetje in de plek waar je het zand vandaan hebt. Zo zijn strandjes aan een plas vaak kunstmatig aangelegd en komt dat zand dus heel ergens anders vandaan. Je kunt ook zand meenemen van een vakantieland waar je bent geweest, of vragen aan iemand die daar of vakantie gaat of ze een beetje zand voor je mee willen nemen.



Let wel goed op, dat mag niet overal. In sommige landen of gebieden kun je een hoge boete krijgen. Zo kun je in Sardinië een boete krijgen tussen de 500 euro en 3000 euro voor het meenemen (diefstal) van zand. Volgens Douane Nederland is het helaas niet toegestaan om zand vanuit buiten de EU mee te nemen naar Nederland. Bij zand vanuit Thailand komt dat omdat daar stukjes planten in kunnen zitten die ziektes met zich meebrengen. Informeer dus eerst voordat je het zand meeneemt. Soms is het ook mogelijk om het zand vanuit je vakantieland naar jezelf te verzenden.

Wil je toch zand uit vreemde oorden, dan zul je dus zand moeten ruilen.

01. Zand ruilen

Als je eenmaal wat zand bij elkaar hebt gevonden moet je nog wel een aantal handelingen verrichten om er een collectie van te maken. Aangezien zand bestaat uit zeer kleine korrels, die in grootte variëren tussen 63 micrometer en 2 millimeter, is alles wat kleiner is of groter is geen zand! Om te kunnen bepalen of je daadwerkelijk met zand te maken hebt, zul je het zand dus moeten zeven.



Lees hier meer over het zeven van zand

Je moet natuurlijk helemaal niets, sommige verzamelaars kiezen ervoor om hun zand sample zo te houden als ze het hebben gevonden, maar er zijn een aantal redenen om het wel te doen. De belangrijkste reden voor mij om dat te doen is omdat ik foto's maak van het zand. Schoon zand ziet er veel mooier uit onder de microscoop.

Bedorven zand
Een andere belangrijke reden om zand te wassen is omdat zand kan gaan rotten. Dat gebeurt niet altijd, maar het kan wel. Bij strandzand komt dat omdat het zeewater zout is. Er vormen zich kleine zoutkristallen op de zandkorreltjes. Zout trekt vocht aan. Als je dit zand ongewassen opbergt in een doosje of een flesje kan het vocht aantrekken uit de lucht. Doordat het zand zit opgeborgen kan het aangetrokken vocht niet meer weg. Op den duur kan dit zand gaan stinken, micro-organismen beginnen dan te rotten en dan heb je dus een smerige zand sample.

Ook zand uit een beekje of rivier kun je beter wassen. Er zitten vaak plantenresten in de bodem van de beek. Bezinksel. Als je een mooi zand sample wilt houden is het beter dit eruit te wassen. Je kunt ervoor kiezen om eerst het zand te wassen en daarna te zeven, of eerst te zeven en daarna te wassen. Het is maar net wat je het prettigst vind.

Lees hier meer over hoe je zand moet wassen en drogen.

Als het zand gezeefd, gewassen en gedroogd is moet het nog worden opgeborgen.

Het is van belang dat ieder zand sample een label heeft. Zelf zet ik op het label, het land, de provincie, indien bekend de stad en eventueel de naam van het strand. Alle andere gegevens zoals bijvoorbeeld de coördinaten en de eventuele diepte of hoogte van de vindplaats, de kleur, het soort zand etc. noteer in mijn excel bestand. Elk zand sample geef ik ook een nummer. 

Je kunt het label op je zand sample ook alleen een nummer geven als je het nummer + de gegevens van "het zandje" in een database of excel bestand hebt ingevoerd. Dat is iets minder werk. Ikzelf heb er dus voor gekozen om beide te doen. Als onderdeel van het nummer noteer ik ook het drieletterige landencode van het land waar het zandsample vandaan komt. Dit vind ik zelf gewoon prettig. Ieder zal zo zijn eigen manier vinden.